Do poczytania

O'Sensei Morihei Ueshiba - zalozyciel Aikido

Morihei Ueshiba urodzil sie 14.XII.1883 roku w Tanabe, w Prefekturze Wakayama. Byl synem Yoroku Ueshiba, zamoznego farmera. Matka Morihei pochodzila ze znanej rodziny posiadaczy ziemskich. W wieku siedmiu lat Morihei poslany zostal do polozonej opodal swiatyni buddyjskiej Jiodera, aby uczyc sie klasycznych tekstów buddyjskich i konfucjanskich. Tam znalazl sie pod wielkim wplywem cudownych opowiesci przekazywanych przez buddyjskiego swietego Kobo Daishi. To wzbudzilo niepokój ojca i dlatego Yoroku zachecil chlopca do bardziej fizycznych zajec, uczac go sumo i plywania. Morihei ukonczyl Szkole Podstawowa w Tanabe i w wieku trzynastu lat zostal przyjety do nowo powstalego Liceum Prefekturalnego w Tanabe. Opuscil te szkole przed jej ukonczeniem, aby podjac nauke w Instytucie Rachunkowosci Yoshida. Po otrzymaniu dyplomu tej uczelni znalazl zatrudnienie w Biurze Podatkowym w Tanabe. Morihei zrezygnowal z tej pracy w 1902 roku. Przylaczyl sie wtedy do cieszacego sie duza popularnoscia ruchu wymierzonego przeciwko nowej ustawie o rybolówstwie. Wyjechal nastepnie do Tokyo, gdzie znalazl zatrudnienie w handlowej dzielnicy Nihombashi. Pózniej zalozyl wlasna spólke. Podczas tego pierwszego pobytu w Tokyo Ueshiba podjal nauke sztuk walki, uczac sie tradycyjnych jujutsu i kenjutsu. Jednak jeszcze w tym samym roku zachorowal na beri-beri i zmuszony byl opuscic Tokyo. Wkrótce po powrocie do Tanabe ozenil sie ze znajoma z dziecinstwa, Hatsu Itokawa (ur.1881). W 1903 roku Morihei wstapil do 37 regimentu 4 dywizji w Osace, gdzie przylgnal don przydomek "króla zolnierzy" ze wzgledu na umiejetnosc poslugiwania sie bagnetem i zalety charakteru. W 1904 roku zostal wyslany na front w czasie wojny japonsko-rosyjskiej. Po powrocie w wolnym czasie kontynuowal nauke sztuk walki, uczeszczajac do dojo Masakatsu Nakai w Sakai, gdzie uczyl sie szkoly Goto Yagyu - ryu jujutsu. W 1907 zostal zwolniony z wojska i powrócil do Tanabe, gdzie pracowal na rodzinnej farmie. W tym okresie Morihei uczyl sie stylu judo Kodokan w specjalnie do tego celu adoptowanej stodole. Jego nauczycielem byl, przebywajacy wtedy w Tanabe, Kiyoichi Takagi. Kontynuowal takze nauke w Dojo Nakai i otrzymal certyfikat szkoly Goto. Morihei pozostal w Tanabe przez nastepne trzy lata, angazujac sie w lokalne zycie.

W 1910 roku (przyszla na swiat jego najstarsza córka) zainteresowal sie planem zasiedlenia Hokkaido. Postanowil utworzyc grupe ochotników. Stanal na czele grupy Kishu skladajacej sie z piecdziesieciu czterech rodzin (ponad osiemset osób) i w marcu 1912 roku opuscil Tanabe. Na Hokkaido przybyli w maju i osiedlili sie niedaleko Yobetsu, w miejscu wybranym przez Morihei podczas wczesniejszych podrózy. Obszar ten byl wówczas calkowitym nieuzytkiem i kolonisci borykali sie z wieloma klopotami. Mimo to w grupie udalo sie sfinalizowac kilka przedsiewziec. Morihei robil wszystko, aby zapewnic powodzenie ich dzialalnosci. Podczas pobytu na Hokkaido zetknal sie ze slawnym mistrzem Daito-ryu - Sokaku Takeda. Owocem dalszych, intensywnych treningów z Takeda byl certyfikat, jaki Morihei otrzymal w Daito-ryu jujutsu. W 1917 roku Ueshiba zostaje wybrany radnym, równiez w czerwcu tego roku urodzil sie najstarszy syn Morihei, Takemori. W polowie listopada 1919 roku Morihei zaszokowala wiadomosc o ciezkiej chorobie ojca. Opuscil wtedy Hokkaido, aby powrócic do Tanabe, zamykajac po osmiu latach okres spedzony w Shirataki. W drodze powrotnej Morihei dowiedzial sie, ze slawny ze swych technik medytacyjnych chinkon kishin (wyciszenie ducha i powrót do boskosci) przywódca nowej, szybko rozwijajacej sie religii Omoto-kyo, Onisaburo Deguchi, przebywa w Ayabe. Morihei zdecydowal sie na odwiedzenie go i pozostal w Ayabe az do dwudziestego ósmego grudnia. Na prosbe Morihei, aby Onisaburo modlil sie za jego ojca, ten odpowiedzial: "Twemu ojcu jest dobrze tak , jak jest ". Odpowiedz ta wywarla wielkie wrazenie na Morihei. Yoroku Ueshiba zmarl 2.I.1920 roku w wieku siedemdziesieciu szesciu lat. Jego smierc byla dla Morihei duzym ciosem i po okresie niestabilnosci emocjonalnej postanowil przeprowadzic sie do Ayabe, aby poddac sie duchowemu kierownictwu Onisaburo Deguchi. Przez nastepne osiem lat, zanim w 1928 roku przeprowadzil sie do Tokyo, Morihei mieszkal w obrebie uswieconych granic Omoto-kyo. W okresie tym cieszyl sie absolutnym zaufaniem Onisaburo i bral udzial w róznorodnych praktykach duchowych sekty. Zachecony przez Onisaburo, Morihei przeksztalcil czesc domu na dojo liczace osiemnascie mat i otworzyl Akademie Ueshiba, gdzie prowadzil kursy sztuk walki. Jego uczniami byli glównie wyznawcy Omoto-kyo. Niestety, pierwszy rok pobytu w Ayabe przyniósl smierc obu synów Morihei. W nastepnym roku nauki oferowane przez Akademie Ueshiba nabraly znaczenia i glebi; zaczeto mówic o wyjatkowym mistrzu sztuk walki, zyjacym w Ayabe. Liczba cwiczacych rekrutujacych sie spoza kregu wyznawców Omoto-kyo zaczela rosnac, m.in. trenowal tam wielu marynarzy z niedalekiej bazy marynarki w Maizuru.

11.II.1921 roku kilka osób lacznie z Onisaburo zostalo aresztowanych. Zdarzenie to stalo sie znane jako Pierwszy Incydent Omoto. Na szczescie, nie mialo to wplywu na Akademie Ueshiba. Rok 1921 byl równiez rokiem urodzin Kisshomaru Ueshiby. W okresie 1921-22 praktyka sztuki walki zaczela stopniowo przyjmowac dla Morihei coraz bardziej duchowy charakter. Coraz bardziej absorbowaly go studia kotodama. Doprowadzilo to w koncu do odejscia od Yagyu-ryu i Daito-ryu jujutsu i stworzenia swego wlasnego, oryginalnego podejscia, laczacego razem zasady i techniki, lamiacego bariery miedzy umyslem, duchem i cialem. W 1922 roku podejscie to zostalo formalnie nazwane "aiki-bujutsu", a stalo sie szerzej znane jako Ueshiba-ryu aiki-bujutsu. W 1924 roku Morihei wplatal sie w przygode, która miala okazac sie punktem zwrotnym w drodze jego duchowego rozwoju. Dnia trzynastego lutego razem z Onisaburo wyruszyli potajemnie do Mandzurii i Mongolii w poszukiwaniu swietej ziemi, na której mogliby zalozyc nowy ustrój, oparty na nakazach religijnych. Po dwóch dniach przybyli do Mukden, gdzie spotkali sie z Lu Czang Kuei, znanym mandzurskim dowódca. Razem z Lu poprowadzili Pólnocno-Zachodnia Autonomiczna Armie w glab kraju. Niestety, ekspedycja ta okazala sie fatalna w skutkach. Stali sie oni ofiarami spisku uknutego przez innego z dowódców. Kiedy przybyli do Baian Dalai dwudziestego czerwca, okazalo sie, ze czekaja juz tam chinscy zolnierze, aby ich aresztowac. Onisaburo i jeszcze inni uczestnicy wyprawy zostali skazani na smierc. Na szczescie, krótko przed egzekucja jeden z pracowników konsulatu japonskiego interweniowal i dopilnowal zwolnienia i bezpiecznego powrotu do kraju. Morihei próbowal powrócic do dawnego zycia, laczacego praktyke sztuk walki z uprawa ziemi, uczac w Akademii Ueshiba i pracujac na farmie Tennodaira. Zainteresowal sie takze praktyka sojutsu (techniki wlóczni). Kontynuowal takze intensywne treningi jujutsu i szermierki. Jednakze wiele sie zmienilo. Ekspedycja do Mandzurii wywarla wplyw na Morihei. Szczególnie otarcie sie o smierc pod ogniem karabinowym spowodowalo odkrycie nowego, intuicyjnego zmyslu, pozwalajacego mu widziec przeblysk swiatla, znaczacego tor lotu kul. Po powrocie do Japonii Morihei czesto doswiadczal przejawów dzialania sily duchowej. Wiosna 1925 roku Morihei spotkal sie z pewnym oficerem marynarki, mistrzem kendo. Przyjal jego wyzwanie i pokonal go praktycznie bez walki, poniewaz wczesniej wyczuwal kierunek zamierzonego ciecia. Bezposrednio po tym spotkaniu Morihei poszedl obmyc sie przy studni, gdzie doswiadczyl calkowitej jednosci ducha i ciala. Nagle poczul sie, jak gdyby byl skapany w zlotym swietle splywajacym z niebios. Bylo to przezycie jedyne w swoim rodzaju, objawienie. Poczul sie jak nowo narodzony, jakby jego duch i cialo zamienilo sie w zloto. W tejze chwili jasno ujrzal jednosc Wszechswiata z samym soba.

Zrozumial równiez pozostale zasady filozoficzne, na których oparte jest aikido. Stwierdzil wtedy, ze lepsza nazwa dla jego sztuki bedzie aiki-budo raczej niz aiki-bujutsu. (Zamiana jujutsu na do zmienia znaczenie z wojennej sztuki aiki na wojenna droge aiki). Gdy aiki-budo stalo sie szerzej znane, przyciagnelo wielu dystyngowanych praktyków, w tej liczbie takze admirala Isamu Takeshita. Pod koniec 1925 roku admiral zaprosil Morihei do Tokyo. Tam zatrzymal sie w rezydencji bylego premiera Gombei Yamamoto, gdzie przed audytorium zlozonym z samych dygnitarzy dal pokaz sztuk walki. Spedzil równiez trzy tygodnie, uczac sztuk walki w Palacu Panujacego Ksiecia. Wiosna 1926 roku znów na zaproszenie admirala Takeshity wyjechal do Tokyo. Nauczal wtedy dwór cesarski, personel armii i marynarki oraz ludzi zwiazanych ze swiatem finansów. Pobyt Morihei w Tokyo przedluzal sie, jednak latem nabawil sie niezytu jelit i zmuszony byl powrócic do Ayabe, aby odpoczac. W lutym 1927 roku otrzymal po raz trzeci zaproszenie od Takeshity, postanowil opuscic Ayabe i z blogoslawienstwem Onisaburo osiasc w Tokyo na stale jako nauczyciel sztuk walki. Po dwóch latach zamieszkiwania w róznych miejscach Morihei przeprowadzil sie do domu polozonego niedaleko swiatyni Sengaku w Kuruma-cho. Tam przeksztalcil w dojo dwa pokoje po osiem mat kazdy. Jego uczniami byli wtedy Isamu Fujita, Shojo Matsui, Kaizan Nakazato i aktor teatru Kabuki, Kikugoro Ennosuke VI. W 1930 roku Morihei otrzymal wille w Ushigome, w Wakamatsu-cho i rozpoczal budowe nowego dojo. Na czas jej trwania zalozyl czasowe dojo w Mejirodai. Wlasnie tam, w pazdzierniku 1930 roku zlozyl mu wizyte Jigoro Kano, twórca judo. Techniki Morihei wywarly na nim olbrzymie wrazenie. Swoje uznanie wyrazil slowami: "Oto moje idealne budo". Pózniej Kano wyslal dwóch swoich uczniów, Jiro Takeda i Minoru Mochizuki, aby cwiczyli pod okiem Ueshiby. W 1930 roku zlozyl wizyte równiez general-major Makoto Miura. który odnosil sie bardzo sceptycznie do nowego budo i przybyl wylacznie w celu pokonania Morihei. Ten jednak rozwial jego watpliwosci tak skutecznie, ze Miura zostal jego studentem. W pózniejszym okresie na zaproszenie generala-majora, Morihei zostal instruktorem na Akademii Wojskowej Toyama. W kwietniu 1931 roku w Wakamatsu-cho, w tym samym miejscu, gdzie dzis stoi glówne dojo, zostalo ukonczone pelnowymiarowe, liczace 80 mat dojo aiki-budo, nazwane Kobukan. W okresie tym pojawilo sie wielu nowych uczniów, m.in. Hisao Kamata, Hajime Iwata, Kaoru Funabashi, Tsutomu Yugawa i Rinjiro Shirata. Nastepne dziesiec lat bylo zlotym okresem dla aiki-budo, a Kobukan, ze wzgledu na wyjatkowo intensywne treningi, znany byl jako "piekielne dojo". Przez kilka nastepnych lat Morihei byl bardzo zajeta osoba. Uczyl nie tylko w Kobukan, ale takze w wielu innych, nowo powstalych dojo. Da najwazniejszych nalezaly: Otsuka Dojo w Koishikawa, Fujimi-cho w Iidabashi oraz, polozone w Osace Sonezakio Dojo, Suida Dojo i Chausuyama Dojo. Do bardziej znanych uchi-dashi (studentów zamieszkujacych w dojo) nalezeli: Shigemi Yonekawa, Zenzaburo Akazawa, Gozo Shioda i Tetsumi Hoshi. Dzieki rekomendacji jednego ze swych uczniów, Kenji Tomita, ówczesnego szefa policji w Osace, pózniej Prefektury Nagano, Morihei zaczal uczyc policjantów z rejonu Osaki.

Coraz bardziej angazowal sie tez w nauczanie w dojo Gazety Asahi w Osace. Dzieki kontaktom z Japonskim Klubem Przemyslowym wielokrotnie nauczal równiez ludzi ze swita finansów. W 1932 roku powstalo Towarzystwo Promocji Japonskich Sztuk Walki, którego prezesem zostal Morihei rok pózniej. W maju 1933 roku otwarto w Prefekturze Hyogo profesjonalna sale treningowa, nazwana Takeda Dojo. Dziesiatki studentów mieszkalo tam, wprowadzajac w zycie idee laczenia sztuk walki z uprawa roli. W latach 30-tych Morihei stal sie slawny w swiecie sztuk walki dzieki epokowej naturze swego wlasnego systemu "polaczenia ducha, umyslu i ciala" w aiki, formalnie nazwana aiki-budo. W okresie tym Morihei intensywnie zajmowal sie praktyka kendo w Kobukan Dojo. Odwiedzilo go tam wielu praktyków kendo, w liczbie takze Kiyoshi Nakakura, który zostal zieciem Morihei w 1932 roku. We wrzesniu 1939 roku zaproszono Morihei do wziecia udzialu w publicznej demonstracji sztuk walki w Mandzurii. Walczyl tam z bylym zapasnikiem sumo, Tenryu, którego przygwozdzil jednym palcem. Morihei kontynuowal swe wizyty w Mandzurii nawet po wybuchu wojny na Pacyfiku, jako doradca róznych instytucji. Ostatnia wizyte zlozyl w Mandzurii na zaproszenie Wiekszego Stowarzyszenia Sztuk Walki w 1942 roku, kiedy uczestniczyl w obchodach dziesiatej rocznicy zalozenia stanu Manchukuo. Dal pokaz w obecnosci cesarza Pu'Yi. 30.IV.1940 roku Ministerstwo Zdrowia i Opieki Spolecznej zarejestrowalo Kobukan jako oficjalna fundacje. Jej pierwszym prezesem zostal admiral Isamu Takeshita. W tym samym roku akademia policyjna, w której uczyl Morihei, uznala aiki-budo za oficjalny przedmiot nauczania. Po wybuchu wojny na Pacyfiku jeden po drugim uczniowie z tokijskiego dojo wyruszyli na front. Kisshomaru Ueshiba byl wtedy studentem Uniwersytetu Waseda. Na niego i Kisabuko Ozawa i innych mlodych adeptów aikido spadla odpowiedzialnosc za dojo. W 1941 roku aiki-budo znalazlo sie w Butkukai, rzadowej organizacji, jednoczacej wszystkie sztuki walki. Morihei wyznaczyl Minoru Hirai jako reprezentanta Kobukan w Sekcji Aiki w Butokukai. Mniej wiecej w tym czasie pierwszy raz pojawila sie nazwa aikido. Aby zachowac ducha stworzonego przez siebie budo dla nastepnych pokolen, Morihei zalozyl baze organizacyjna aikido w Prefekturze Ibaragi. Powierzajac Kisshomaru dojo w Wakamatsu-cho, Morihei przeprowadzil sie z zona do Iwama, gdzie az do konca wojny zyli skromnie w adoptowanej stodole. W Iwama Morihei rozpoczal budowe tego, co nazwal ubuya (pokój narodzin) lub wewnetrznym sanktuarium aikido. Byl to kompleks, w sklad którego wchodzily Swiatynia Aiki i dojo na wolnym powietrzu. Wewnetrzny budynek Swiatyni Aiki, wyrózniajacy sie znakomitymi rzezbami, zostal ukonczony w 1944 roku; Aiki Dojo, znane obecnie jako Ibaragi Dojo, zostalo ukonczone krótko przed koncem wojny w 1945 roku. Czterdziesci trzy bóstwa umieszczone w Swiatyni Aiki jako strazników aikido. Bezposrednie otoczenie swiatyni zaprojektowal osobiscie Morihei w zgodzie z zasadami kotodama. Na przyklad glówny budynek, sala modlitw, tori i caly ich uklad pozostaja w zgodzie z trzema uniwersalnymi zasadami, czyli trójkatem, kolem i kwadratem, symbolizujacymi cwiczenia oddechowe w nauce kotodama. Jak wyjasnil Morihei: "Kiedy trójkat , kolo i kwadrat jednocza sie w kulistym ruchu obrotowym, powstaje stan idealnej jasnosci. To jest idealne aikido".

Podczas trwania wojny Kisshomaru usilowal, mimo pogarszajacej sie sytuacji i ciezkich bombardowan Tokyo, chronic Kobukan Dojo. Samo dojo nie uleglo zniszczeniu, jednak po wojnie sluzylo jako schronienie dla ponad trzydziestu rodzin. Dalsza praktyka byla wiec tam niemozliwa. Kwatere glówna aikido przeniesiono do Iwama, gdzie Morihei kontynuowal spokojne zycie, uprawiajac ziemie i uczac mlodych ludzi z sasiedztwa. Po wojnie uprawianie sztuk walki zostalo na pewien czas zabronione i przyszlosc aikido znalazla sie pod znakiem zapytania. Jednak Morihei pokladal wiare w aikido i obaj z Kisshomaru ciezko pracowali nad zapewnieniem aikido miejsca w powojennej Japonii. Kiedy zamieszanie towarzyszace zakonczeniu wojny troche oslablo, kwatera glówna aikido zostala z powrotem przeniesiona do Tokyo. 09.II.1948 roku Ministerstwo Edukacji wyrazilo zgode na reaktywacje Aikikai ze zmienionym statutem. Po zalozeniu Aikikai Kisshomaru stal sie odpowiedzialny za konsolidacje istniejacej organizacji i planowanie jej dalszego rozwoju. Morihei przebywal wtedy w Iwama, oddajac sie kontemplacji i praktyce sztuk walki. Od roku 1950 Morihei ponownie zaczal podrózowac po Japonii, uczac, dajac pokazy. Gdy Morihei przekroczyl siedemdziesiaty rok zycia, jego techniki zaczely ulegac zmianie. Poczal odchodzic od gwaltownych, nacechowanych sila fizyczna ruchów, wiekszy nacisk kladac na kochajace nature aikido. (Pierwszy znak "ai", który oznacza harmonie, czytany jest w taki sposób jak znak oznaczajacy milosc. W pózniejszych latach Morihei kladl akcent wlasnie na równowaznosc tych dwóch znaczen). W 1954 roku kwatera glówna przeniesiona do Tokyo i tokijskie dojo oficjalnie uzyskalo tytul Fundacji Aikikai; Hombu Dojo Aikido. We wrzesniu 1956 roku Aikikai zorganizowala pierwszy powojenny pokaz sztuk walki. Odbyl sie on na dachu domu towarowego Takashimaya w Nihombashi, w Tokyo. Demonstracja ta trwala piec dni i wywarla wielkie wrazenie na obecnych zagranicznych dygnitarzach. Morihei byl zdecydowanie przeciwny dawaniu publicznych pokazów. Rozumial jednak, ze Japonia wkroczyla w nowa ere i ostatecznie zezwolil na wspomniany pokaz majac na wzgledzie dalszy rozwój aikido. Gdy aikido na dobre zadomowilo sie w powszechnej swiadomosci, liczba studentów z calego swiata zaczela gwaltownie rosnac. W samej Japonii powstalo wiele nowych dojo.

Aikido rozpowszechnilo sie równiez na uniwersytetach, w urzedach i spólkach, obwieszczajac swój drugi zloty wiek. W miare jak Morihei stawal sie coraz starszy, byl coraz mniej aktywny w sprawach zarzadzania Aikikai, pozostawiajac Kisshomaru obowiazki instruktorskie w Hombu Dojo. Stale jednakze dawal pokazy swej sztuki. W styczniu 1960 roku siec NTV wyemitowala "Mistrza Aikido", program, który uwiecznil na filmie techniki twórcy aikido. 14.V.1960 roku Aikikai zorganizowala pokaz w Shinjuku, w Tokyo. Morihei wywarl na zgromadzonej publicznosci wielkie wrazenie pokazem zatytulowanym "Istota Aikido". Pózniej, w tym samym roku, Morihei razem z Yosaburo Uno, posiadaczem stopnia 10 dan w kyudo, otrzymal z rak cesarza Hirohito nagrode Shijuhosho. Przed nimi nagrode te otrzymaly tylko trzy osoby nalezace do swiata sztuk walki: mistrz judo Kyuzo Mifune i mistrzowie kendo: Kinnosuke Ogawa i Seiji Mochida. 28.II.1961 roku Morihei wyjechal do USA na zaproszenie Aikikai Hawaje. Podczas tej wizyty padlo nastepujace stwierdzenie: "Przybylem na Hawaje, aby zbudowac "srebrny most". Do tej pory pozostawalem w Japonii, budujac "zloty most" majacy ja zjednoczyc, jednak od tej pory chce budowac most laczacy rózne kraje poprzez harmonie i milosc zawarte w aikido. Mysle, ze aiki wyplywajaca ze sztuk walki, moze zjednoczyc ludzi calego swiata, w harmonii, w prawdziwym duchu budo, otaczajac swiat niezmienna miloscia". 07.VIII.1962 roku w Swiatyni Aiki; w Iwama mial miejsce wielki festiwal dla uczczenia szescdziesiatej rocznicy zajmowania sie przez Morihei sztukami walki. W 1964 roku otrzymal on od cesarza Hirohito specjalna nagrode w uznaniu jego zaslug na polu sztuk walki. 14.III.1967 odbywa sie ceremonia wmurowania kamienia wegielnego pod nowe Hombu Dojo w Tokyo. Tego samego dnia Morihei dokonal ceremonialu zaorania pierwszej skiby ziemi z okazji nowego roku w Iwama. 15 grudnia tego roku zostalo ukonczone nowe dojo, nowoczesny budynek ze zbrojonego betonu. Jeden z pokojów uzywany byl przez Morihei jako gabinet i sypialnia. Nosi on dzisiaj nazwe Pokoju Materialów Zalozyciela. 12.I.1968 roku z okazji ukonczenia nowego Hombu Dojo miala miejsce ceremonia, na której Morihei mówil na temat istoty technik aikido. Pózniej, w tym samym roku, Morihei dal ostatni publiczny pokaz w Kokaido w Hibiya z okazji ukonczenia nowego budynku. 15.I.1969 roku Morihei wzial udzial w obchodach Nowego Roku w Hombu Dojo. Chociaz wydawal sie cieszyc dobrym zdrowiem, to jego stan fizyczny gwaltownie sie pogorszyl i odszedl w pokoju 26.IV.1969 roku o godzinie 17.00. Wigilia odbyla sie w Hombu Dojo pierwszego maja o godzinie 19.00. Tego samego dnia posmiertnie zalozyciel zostal odznaczony przez cesarza Hirohito. Jego prochy pochowano w grobie rodziny Ueshiba, w Tanabe. Kosmyk wlosów zalozyciela umieszczono w Swiatyni Aiki w Iwama, na cmentarzu rodziny Ueshiba w Ayabe i w Wielkiej Swiatyni Kumano.