Do poczytania

Menkyo czyli sposób nauczania japonskich sztuk walki

Tekst pochodzi ze strony http://republika.pl/jujutsu/

W japonskim BUDO (droga wojenna) nauczanie odbywa sie miedzy innymi poprzez system MENKYO (pozwolic odejsc, pozwolic uciec), który jest tradycyjnym sposobem przekazu wiedzy. System ten jest bardzo popularny w Japonii, nie zostal jednak chetnie przyjety przez ludzi Zachodu, którzy tam spotkali sie z nim jako pierwsi. Prawdopodobnie przyczyna lezala w zbyt powierzchownym poznaniu go, jak równiez w obawie, ze zostanie niezrozumiany a w konsekwencji oni beda osadzeni przez innych mistrzów jako posiadacze niepelnowartosciowych stopni i tytulów. Watpliwosci te prowadzily takze do celowego zatajania zasad funkcjonowania MENKYO przed wlasnymi uczniami, aby uniemozliwic im zdobywanie tychze stopni i tytulów MENKYO, poniewaz - w ich mniemaniu - moglaby ulec oslabieniu ranga mistrza. Nauczyciele ci starali sie ukryc fakty przed uczniami za zaslona pozornie egzotycznych zachowan. Za prekursora systemu MENKYO w Europie Zachodniej mozna uznac Sensei Okuyama Shizan, który bedac przedstawicielem tradycyjnej sztuki walki - Hakko Ryu Ju Jutsu, realizowal przekaz wiedzy poprzez ten wlasnie system. W chwili obecnej Szkola prowadzona przez Sensei Okuyama cieszy sie duzym powazaniem i silna pozycje wsród róznych sztuk walki, co moze byc dowodem wartosci MENKYO i potwierdzeniem nieslusznych obaw innych mistrzów. Próbujac porównac tradycyjny system MENKYO z innymi stosowanymi przez nauczycieli sposobami oceniania, które miedzy innymi wykazuja osiagniecia wychowanka poprzez punktacje, noty, dyplomy itp. nalezy pamietac, ze jest on scisle zwiazany z kultura Wschodu i próba zrozumienia go bez jej znajomosci (chociaz czesciowej) moze okazac sie bardzo trudna. Nauczanie w tym systemie odbywa sie poprzez sesje zajeciowe, obejmujace dane partie materialu, usystematyzowane w taki sposób by odkrywac przed studentem kolejne etapy wiedzy zawartej w Szkole.

Na zakonczenie tego swoistego kursu adepci otrzymuja stopien lub tytul (w zaleznosci od etapu) i jego potwierdzenie, bez wzgledu na to czy byli oni najlepsi, czy najgorsi w grupie. Dopiero pózniejsze postepowanie ma okreslic stopien zrozumienia tej partii materialu przez ucznia. Daje mu to mozliwosc przemyslenia, pelniejszego zrozumienia wiedzy, która mógl zdobyc. Czy tego dokona, zalezy tylko od niego. MENKYO jest systemem precyzyjnie obiektywnym a jego wartosc miedzy innymi wynika z postawienia ucznia wobec mozliwosci samorealizacji. Nacisk kladzie sie zatem na odpowiedzialnosc ucznia, który samodzielnie powinien znalezc swoje miejsce. Uzyskanie stopnia w MENKYO przyspiesza proces manifestacji "ego" ucznia, ukazujac jego rzeczywiste wnetrze. Inne systemy oceniania moga nie ujawniac prawdziwej natury ucznia, poniewaz ograniczanie, hamowanie rozwoju poprzez stopnie moze powodowac u niego falszywe posluszenstwo i nieszczera chec utrzymywania kontaktu ze zródlem swojej wiedzy (nauczycielem, szkola). W tej relacji uczen bedzie raczej zabiegal o uzyskanie stopnia, a nie dazyl do zrozumienia prawdziwej bieglosci w sztuce walki. MENKYO zobowiazuje natomiast do utrzymywania ciaglego kontaktu ze zródlem równiez dlatego, ze wymaga ciaglego powracania do podstawowych technik. Pozwala to spojrzec na nie z perspektywy uzyskanego doswiadczenia i przeprowadzic ponowna analize ich przekazu. Przy innych systemach nauczania i oceniania osiagniecie mistrzowskiego stopnia DAN, powoduje niejednokrotnie odlaczenie sie od nauczyciela i prace "na wlasny rachunek", co przy braku doswiadczenia moze spowodowac ogromne straty tak dla tego instruktora jak i calej szkoly. Niepowetowane straty poniosa przede wszystkim uczniowie, którzy otrzymaja niepelna wiedze, naucza sie niepoprawnej techniki, nie opartej na trwalych podstawach. Z obserwacji uczestniczacej wynika, ze wiele osób, które zostaly mianowane SHIHAN, zbyt lapczywie chcialo zdobywac wiedze pomijajac istotne szczególy nauki. Nawet SHIHAN moze bowiem nie dostrzec tego co wczesniej zostalo zauwazone przez otoczenie, musi on byc skromny i gotowy na przyjecie nauki. Dlatego wlasnie system MENKYO posiada ogromne walory wychowawcze, choc moze on szokowac szczególnie tych którzy chcieliby odizolowac go od japonskiej kultury i mentalnosci. W MENKYO zakonczenie nauki nastepuje po otrzymaniu tytulu MENKYO KAIDEN, oznacza to "zakonczenie przekazu" i pozwala na rozpoczecie wlasnej DROGI. Analizujac MENKYO trzeba podkreslic forme nauczania indywidualnego. W tradycyjnych szkolach sztuk walki okresla sie to terminem UCHI DESHI (uczen domu). Student decydujacy sie na te forme poglebiania wiedzy mieszka wraz z mistrzem, uczestniczy w jego pracach, obserwuje nauczyciela bedac do dyspozycji cala dobe. Czasami ma on okazje posiasc sekret, którego nie zobaczylby w innej sytuacji, ale czy go dostrzeze to zalezy od jego nastawienia. Na zakonczenie mozna stwierdzic, ze nauczyciel funkcjonujacy w systemie "MENKYO" nie ocenia osiagniec ucznia, ale poprzez trening i seminaria szkoleniowe pozwala mu odkryc kolejne stopnie zaawansowania i je zrozumiec. To od studenta zaleza jego dyspozycje i otwarcie. Jezeli jest gotowy, pozna i zrozumie to co zostalo mu pokazane, jezeli nie - sekrety pozostana sekretami. Ten sposób nauczania wymaga bardzo duzej samodyscypliny i szerokiego postrzegania. Na kazdym poziomie [DAN] praca ukierunkowana jest na wiele szczególów - od malo istotnych do najwazniejszych, przy czym dazy sie do maksymalnego uwolnienia od formy techniki i w konsekwencji do indywidualnej umiejetnosci jej zastosowania w okreslonej sytuacji.